6/8/2007 - RESIM TEKNIKLERI

YAÐLI BOYA RESÝM TEKNÝÐÝ

Rönesans’tan günümüze kadar en çok uygulanan ve kabul görmüþ resim tekniðidir. Yaðlý boya tekniði yapým sýrasýnda kýsmen hata kabul eden bir tekniktir. Ýstenmeyen yerler sonradan düzeltilebilir.Yapýlan resimler uzun ömürlüdür.Temizlik ve bakýmý kolaydýr. Yað (bezir yaðý) ve toz boyalarýn karýþýmýyla yapýlmýþ boyalara yaðlý boya denir. Bu karýþýmýn içine katýlan diðer maddeler boyanýn kalitesini belirlemektedir. Yaðlý boyada aranan baþta gelen özelliklerden biri renklerin solmamasý, diðeri, üzerinde kabuk yapmadan kurumasýdýr. Yaðlý boya tekniðinde iyi sonuç almak için: Resim yapýlacak sathýn iyi hazýrlanmasýna, kaliteli boya kullanýlmasýna, incelticilerin kaliteli olmasýna, boya paleti, fýrçalar ve resim sehpasýnýn kullanýþlý olmasýna dikkat edilmelidir.Ayrýca güzel resimler yapmak için çok çalýþmak gerekir. Çok çalýþmak kaliteyi de beraberinde getirir.

Yaðlýboya Resim Ýçin Satýh Hazýrlanmasý: Tuval:Yaðlý boya resim yapmak için kullanýlan yüzeye denir.Resim sathý; karton, tahta veya þasi üzerine bez gererek yapýlacak tuvallerden yapýlýr. Resmin boyutlarýna uyan boyut ve kesitlerde ahþap þasi üzerine bez gerilerek yapýlacak iþlemde ahþaplarýn kesit ve boyutu resim boyutuna göre deðiþir.Ahþabýn kesiti 2X4 cm den baþlamak üzere resim boyutu büyüdükçe kesit kalýnlýklarý da bez gerildiðinde esneme yapmamasý için kalýnlaþtýrýlmalýdýr. Þasi üzerine bez gerildiðinde boyanýrken bezin yapýþmamasýný ve iz yapmamasýný saðlamak için ahþabýn bir yüzü içe eðimli olarak rendelenmelidir.Þasinin çatýlmasý köþelerinden yapýþtýrma, çakma ve kamalý olmak üzere çeþitli þekillerde yapýlýr. Yapýþtýrma ve çakma ile yapýlan þasilerde köþeler sabit olur.Kamalý þasilerde bez gerildikten sonra tuvalde olabilecek bollaþmalar kamalarýn sýkýþtýrýlmasý ile düzeltilebilir.Çatýlmýþ bir þasiye bez gerilerek çakýlmalýdýr. Gerilecek bezin az bükümlü iplikten dokunmuþ olmasý halinde, gerildikten sonra tuval bollaþmaz. Bezin kaba veya ince dokulu olmasý isteðe göre seçilir. Ayrýca bezin sentetik elyaflý olmamasýna dikkat edilmelidir.Sentetik elyaflý bezlerin elektrik yükleri nedeniyle fazla toz tutacaklarýndan ileride resimlerin daha çabuk kirlenmesi gibi sakýncalarý olacaktýr.Þasi kenarlarýndan yaklaþýk 5 er cm. büyük kesilen bez, kenar ortalarýndan baþlamak üzere baþlý küçük çivilerle þasiye çakýlýr. Bezdeki iplik dokusunu þasi kenarlarýna paralel olmasý saðlanmalýdýr. Çakma iþlemi sýrasýnda aðzý geniþ germe pensesi ile bezin gerilmesi iyi olur.Gerilmiþ tuvallerde ve bitmiþ resimlerde herhangi bir nedenle bollaþma olursa, tuvalin arkasýný ýslak bir fýrça veya süngerle nemlendirerek, kurumaya býrakmak ve bu iþlemi bir kaç kez tekrarlamak bollaþmayý giderebilir.

Gerilmiþ bezin resim yapýlýr hale getirilmesi : Bezin emiciliðini giderecek þekilde boyanmasý gerekir.En basit þekliyle; inceltilmiþ plastik boya ile 2 veya üç kat, katlar arasý ince zýmpara ile zýmparalanarak boyanýr. Bu durumda tuval sathý düzgün bir hal alýr. Ancak emiciliði fazladýr. Son kat üzerine zýmpara sürerek, terebentin ile inceltilmiþ bir kat bezir yaðým sürmek sathýn emiciliðini azaltýr. Bezirin çok ince sürülmesine özen gösterilmelidir.Aksi halde satýhta akma yapar.

Diðer tuval hazýrlama þekilleri: (Bezir yaðý - çinko üstübeci) + (Kazein — kaba üstübeç) karýþýmý, inceltilmiþ bezirli doyurulmuþ satha 2 kat sürülür.Yukarýda verilmiþ olan karýþým bez, karton veya tahta üzerine uygulandýðýnda çok iyi sonuç alýnýr. Az miktarda sentetik vernik katýlýrsa resim sathý daha az emici olur.Karton ve mukavva en ucuz resim yapýlacak malzemedir. Her tür karton kullanýlabilir. Yeter ki, yukarýda bahsedilen karýþýmlarla doyurulup hazýrlansýn.Karton veya mukavvanýn arkasý da bezir yaðý ile doyurulur. Kartonun kývrýlmamasýný saðlamak için sert bir satha yapýþtýrýlmalýdýr.Tahta eski ustalarýn kullandýðý, özellikle ikonalarýn yapýldýðý iyi bir resim sathýdýr. Ancak çalýþan bir malzeme olduðundan sonradan çatlama ve eðilme yapmamasý için çok iyi hazýrlanmalýdýr.Bugün, prese edilmiþ tahta levhalar ve özellikle “kontraplak” lar sanatçýlar tarafýndan tercih edilmektedir.

Kaliteli Boya Kullanýlmasý Yaðlý Boya Resim Ýçin Önemlidir : Boyama karýþýmý resmin kalitesini ve kalýcýlýðýný etkiler, yaðlý boya resimde boya ne kadar kalýn sürülürse sürülsün kururken kabuk yapmamalý, buruþmamalýdýr.Yaðlý boyanýn ýþýða dayanaklýlýðý da önemlidir. Kullanýlan toz boyalarýn iyi olmasý halinde boyalar solmaz. Piyasada satýlan tüp yaðlý boyalar üzerinde ýþýða dayanýklýlýklarýný belirten iþaretler konulmaktadýr. Günümüzde boya fabrikalarý, titiz çalýþmalarýyla oldukça iyi resim boyalarý yapmaktadýrlar. Bu nedenle sanatçýnýn boyasýný kendisinin hazýrlamasý gibi bir sýkýntýsý yoktur. Ucuz boyalarla da çok iyi resimler yapýlabilir. Piyasadan boya alýrken boyalarýn markalarýndan çok, boyanýn içinde bulunan maddelere dikkat edilmelidir. Ayný türde boyalarý birlikte kullanmak yapýlacak resmin kalýcýlýðýný uzatýr.Beyaz boyalardan kurþun beyazý örtücü bir boyadýr ancak, diðer boyalarla karýþtýrýldýðýnda ve havayla temasýnda kararma yapar. Bu nedenle çinko beyazý kullanýlmalýdýr. Çinko beyazý, kurþun beyazý kadar kapatýcý olmamasýna karþýn, kararma yapmadýðý için tercih edilen beyaz boyadýr.Çevremizde gördüðümüz tüm renklerin (sarý, kýrmýzý ve mavi) üç ana rengin karýþýmlarýndan elde edilebileceðini düþünerek, boyalarýn satýn alýnmasý faydalý olur. Üç ana renkle ve bunlarýn ara renkleri ile (turuncu, yeþil, mor) iþe baþlayarak paletteki renk çeþidini tecrübe arttýkça artýrmak doðru olur.

Ýncelticiler ve Vernikler: Boyayla birlikte kullanýlacak incelticiler de boyalar kadar önemlidir. Kullanýlacak incelticinin cinsi boyanýn mat veya parlak olmasýný etkileyeceði gibi çatlama veya dökülmelere de neden olabilirler. En iyi incelticiler sýrasýyla keten yaðý, haþhaþ yaðý, ceviz yaðý, bezir yaðýdýr. Terebentin kullanýldýðýnda boyayý matlaþtýrýr. Bu nedenle, çok az miktarda inceltici olarak kullanýlabilir.Yaðlý boya resim bittikten sonra tam kuruma yaptýðýnda sathýnýn dýþ etkilerden korunmasý için vernik kullanýlýr. Ýsteðe göre mat veya parlak olan vernik türü sentetik olmalýdýr.Resim sathýna yumuþak bir fýrça veya püskürtme usulüyle sürülür. Vernik sürülme iþleminde akma yapmamasý için çok ince ve homojen olarak sürülmelidir.

Palet, Fýrça, Resim Sehpasý ve Diðer Gereçler:
Palet : Yaðlýboyada kullanýlacak boyalarýn tüpten sýkýlarak üzerine konduðu ve karýþtýrýldýðý; yaklaþýk 30 x 40 cm. ölçülerinde plaka genellikle kontrplaktan yapýlýr.Palette sathýn emici olmamasýna ve elde tutularak kullanýlýyorsa hafif olmasýna dikkat edilmelidir.
Fýrça: Yaðlý boya resim yaparken, kullanýlacak fýrça çeþidi, yapýlan resmin büyüklük ve çalýþma türüne göre deðiþir. Küçük ayrýmlar gösteren bir resimde ince fýrçalar, büyük lekeler ve çizgiler yapýlan resimde geniþ fýrçalar kullanýlýr.Fýrçalar, büyüklükleri ve türlerine göre kýllarýnýn cinsi sert ve yumuþak olmak üzere çeþitlidir. Yaðlý boya resim yapýmýnda fýrça dýþýnda gereçler de kullanýlmaktadýr. Bunlar da yapýlacak resim türünün isteðine göre çeþitli gereçlerdir.Boya ýspatulalarý, tamponlar (sünger v.b.), deðiþik boya püskürtücüleri ve akla gelebilecek diðer boyama türleri gibi.Günümüzde devamlý bir araþtýrma içinde olan sanatçý her tür boyama iþlemini yapýtlarýnda uygulamaktadýr.
Resim sehpasý( þövale); sanatçýlar iki tür resim sehpasý kullanýrlar.Biri atölye içinde kullanýlan büyü ve aðýr sehpalar, diðeri hafif ve taþýnabilir olan atölye dýþýnda kullanýlan sehpalardýr.

www.seheraydin.com